Kafes Kirişler
Hafiflikleri ve havalandırma vb. tesisat için uygun boşlukları nedeniyle tercih edilen kafes kirişlerin basit mesnetli olarak yaygın kullanım alanı; rijid diyafram oluşturulması ve yanal burkulmanın önlenmesinde aşıklar ve rüzgar bağlantılarından yararlanılan çatılar olmuştur.
İki veya üç boyutlu olabilen kafes kirişlerin; genellikle ince sacdan oluşan üst başlıklarına çeşitli tipteki kesme bağlayıcılarından birçoğu kaynatılamadığından bileşik kesit içinde kullanımları sınırlıdır.
Ayrıca, rijid diyafram oluşturulması ve yanal burkulmanın önlenebilmesi için kirişlerin ek malzeme, işçilik ve zaman gerektiren çaprazlar ile biribirine bağlanması zorunlu hale gelmektedir.
Hadde profil kirişlerdeki boşluklar; profil gövdeleri delinerek, petek kiriş (Büyük açıklıklar için ara levhalı) yapılarak veya "Stub Girder" sistemi ile sağlanmaktadır. ( ÖZEL KONULAR bölümündeki "Konsol Kirişli Çatı" sayfasını okuyunuz.)
Petek kirişler ile kafes kiriş ve gövdesi delikli profil kirişlerin kullanımı
Hadde profil kiriş ile yapılan karşılaştırma için örnek olarak seçilen R-Tipi 'Döşeme Kirişi' iki katlı bir binada çerçeve kirişine kaynaklanmıştır. 142.5 kg ağırlığındaki kirişin 8 cm betonarme döşeme ile oluşturulan bileşik kesit içinde profil olarak karşılığı 134 kg ağırlığındaki NPI 180'dir.
%6 daha hafif olan NPI kirişin; Malzeme çeşit ve ağırlığı, İşçilik, hata Riski ve üretim Süresi de dikkate alındığında çok daha ekonomik olduğu görülmektedir.
Umman'da haberleşme pilonu ve sanayi yapısı çatısında kullanılan petek kirişler
Verilen örnekte, kafes kirişten daha ekonomik olduğu görülen NPI 180 yerine NPI 160 'tan elde edilecek ara levhasız petek kirişin kullanılması durumunda, kolaylıkla yapılan kesme ve kaynak işlemlerinin getirdiği ek maliyete karşın, çelik malzemede sağlanan ekonomi %18'dir.
Özellikle düzgün yayılı yüklü büyük açıklıklarda kullanılan ara levhalı petek kirişler ile sağlanan ekonomi çok daha büyük oranlara ulaşmaktadır.
( "Petek Kirişler" sayfasını okuyunuz.)
Sözkonusu kirişlerin A.B.D.'ndaki üretimi; kullanılan malzeme sayısı, yapım süresi ve işçilik ile artan hata riskine karşın Steel Joist Institute tarafından belgelendirilmiş sınırlı sayıdaki fabrika tarafından yapılmaktadır.
Çelik çerçeveli yapıların ülkemizde de yaygınlaşması bakımından ekonomik ve güvenli yapılar elde edilebilmesi için; tüm yapı elemanlarında olduğu gibi, kafes kirişlerde de kullanım yerlerinin doğruluğuna ve üretim kalitesine önem verilmelidir.
|
Spor Salonu - Arkansas, USA
R-Tipi KAFES KİRİŞ
|
KAFES - PROFİL KİRİŞ KARŞILAŞTIRMASI |
|
M - İ - R - S |
Kafes |
I-Profil |
|
I-Profil |
Yok |
+ |
Var |
- |
|
Bulon |
Yok |
+ |
Var |
- |
|
K. Bağlayıcı |
Yok |
+ |
Var |
- |
|
Sac |
Var |
- |
Yok |
+ |
|
Yuv. Demir |
Var |
- |
Yok |
+ |
|
Elektrod |
Var |
- |
Yok |
+ |
|
Köşebent |
Çok |
- |
Az |
+ |
|
Boya |
Çok |
- |
Az |
+ |
|
Taş. Ağırlık |
Az |
+ |
Çok |
- |
|
Kesme İşl. |
Çok |
- |
Az |
+ |
|
Delme İşl. |
Yok |
+ |
Var |
- |
|
Sac Bükme |
Var |
- |
Yok |
+ |
|
F. Kaynak |
Var |
- |
Yok |
+ |
|
Ş. Kaynak |
Var |
- |
Yok |
+ |
|
Ür. Süresi |
Çok |
- |
Az |
+ |
|
Hata Riski |
Çok |
- |
Az |
+ |
|
Kor. Riski |
Çok |
- |
Az |
+ |
|
Yangın Dy. |
Az |
- |
Çok |
+ |
|
Tp. Eksiler |
13 |
5 |
|
Tp. Artılar |
5 |
13 |
Terminal Binası, St. Louis, MO, USA
- AISC
- CMC Steel Group
- Canam Steel Corp.
- National Development
- Chapparal Steel Coompany
|
