BULONLU BİRLEŞİM / Fatih AKBAY

Bulonlu Birleşim

Çelik yapı elemanlarının fabrikada sürekli denetim altında yapımında kullanılan kaynak bulonlu birleşimlere göre malzemenin %10'a kadar azalmasını sağlamaktadır. Ancak;

Kalifiye işçi gerektirmesi,
Yatay ve dikey olarak yapım zorlukları,
Soğuk havalarda çatlaması ve
Yeterince kontrol edilememesi

gibi sakıncaları nedeniyle montaj kolaylığı için yapılanlar dışında taşıyıcı kaynakların şantiyede yapımı istenmemektedir.

"Shop Welds, Site Bolts - Fabrikada Kaynak, Şantiyede Bulon" genel kuralının aksine yetersiz veya kötü şantiye koşullarında yapılacak hatalı kaynağın tehlikeli sonuçlara yolaçabileceği bilinmektedir.

Bulonlu birleşim sistemi;

Elektrik veya jeneratöre gereksinim duyulmaması,
Montajın zor hava koşullarında bile kolaylıkla yapılabilmesi ve
İşçilik hatalarının en aza inmesi nedeniyle

ülkemiz koşulları bakımından da uygun görülmektedir.

Örneğin; elemanların birleşim bölgelerindeki bulon deliklerinin konumu ve sayısı aynı değil ise, kullanılmayan delikler işçiyi ve kontrolunu uyaracak, delik konumlarının farklı olması durumunda ise montaj yapılamayacaktır.

Öte yandan, çelik çerçeveli yapıların depreme dayanıklı olması bakımından da; kararlılık bağlantılarının sünek davranışı sağlayacak biçimde düzenlenmesinin yanısıra elemanların birleşiminde davranış bakımından uygun görülmeyen kaynak yerine öngermeli yüksek dayanımlı bulonların kullanılması önerilmektedir.

Ülkemizde de üretilmekte olan yüksek dayanımlı (HV) bulonların;

Birleşimlerdeki bulon sayısını en az yarıya indirebilmesi ve
Yeni şartnamelere göre delik toleransının büyük olması

gibi önemli avantajları da bulunmaktadır.

Ayrıca, yeterince sıkıldığında uç bölümü kopan (Çekme Kontrollü) bulonlar denetimi kolaylaştırmaktadır.